Thừa nhận chênh lệch trong giá cơ sở xăng dầu nhập từ các thị trường khác nhau, song Bộ Tài chính chưa đưa ra được giải pháp xử lý, giúp người tiêu dùng tránh mất "oan" hàng trăm tỷ đồng mỗi tháng.
Gần một tuần sau khi báo chí đưa tin về việc các doanh nghiệp xăng dầu hưởng lợi hàng trăm tỷ đồng mỗi tháng từ lỗ hổng chính sách thuế nhập khẩu xăng dầu, cuối ngày 15/3, Bộ Tài chính đã có thông tin chính thức về vấn đề này. Trước đó một ngày, thông cáo tương tự được Bộ Công Thương phát đi cho rằng Bộ Tài chính là đơn vị thực hiện chức năng quản lý Nhà nước đối với giá xăng dầu.
 |
Người tiêu dùng đang phải chịu những khoản thuế mà thực tế doanh nghiệp không phải nộp vào ngân sách. Ảnh: Anh Quân.
|
Với trách nhiệm này, văn bản của Bộ Tài chính xác nhận có chênh lệch trong cách tính giá cơ sở song không nêu ra phương án cuối cùng để khắc phục khoản chênh này, mà vẫn cho biết đang trong giai đoạn "nghiên cứu".
"Theo xu hướng hội nhập, có nhiều mức thuế như FTA, ATIGA, MFN. Do vậy, Bộ Tài chính đang nghiên cứu để điều tiết, khắc phục chênh lệch trong giá cơ sở (nếu áp dụng các mức thuế khác nhau). Bộ Tài chính sẽ phối hợp Bộ Công Thương để có hướng dẫn cụ thể trong thời gian tới", thông cáo nêu.
Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng lưu ý giá cơ sở xăng dầu không phải là giá do Nhà nước ấn định hoặc phê duyệt cho từng doanh nghiệp đầu mối mà chỉ là mức trần để thương nhân căn cứ chỉnh giá. Tuy nhiên, thực tế là từ khi khái niệm này xuất hiện tại Nghị định 84/2009 đến nay, các doanh nghiệp đầu mối luôn bám sát mức trần này để niêm yết giá và chưa một lần tự điều chỉnh nếu cơ quan quản lý không đưa ra yêu cầu.
Về giải pháp trước mắt, Bộ Tài chính nêu phương án để tránh gian lận thương mại trong khâu nhập khẩu với các mức thuế khác nhau bằng cách yêu cầu kiểm tra chặt xuất xứ C/O với các lô hàng nhập từ các nước ASEAN, Hàn Quốc. Tuy nhiên, biện pháp này mang ý nghĩa đảm bảo cạnh tranh và quyền lợi cho các doanh nghiệp nhập khẩu nhiều hơn là khắc phục lỗ hổng gây thiệt hại của người dân.
| Mặt hàng | Thuế nhập khẩu áp dụng tính giá cơ sở | Thuế nhập khẩu từ ASEAN 2015 | Thuế nhập khẩu từ ASEAN 2016 | Thuế nhập khẩu từ Hàn Quốc 2016 |
| Xăng RON 92 | 20% | 20% | 20% | 10% |
| Dầu diesel | 10% | 5% | 0% | 5%
|
Trước đó, từ tháng 5/2015, các doanh nghiệp đã hưởng lợi khoản tiền chênh nhờ chính sách thuế nhập khẩu bất nhất giữa các thị trường. Với sản phẩm nhập từ ASEAN, thuế áp dụng trong năm 2015 với dầu diesel và madút là 5% và từ 1/1/2016 là 0% (thuế với xăng vẫn là 20%, tương tự các thị trường khác). Từ đầu năm nay, thêm thuế nhập dầu diesel từ Hàn Quốc về Việt Nam cũng giảm về 5%, thuế xăng về 10% (thấp hơn thị trường khác 10%).
Trong khi đó, theo Thông tư 78 được Liên bộ Công Thương Tài chính ban hành tháng 5/2015, giá cơ sở (căn cứ để tính giá bán lẻ xăng dầu) được tính dựa trên thuế suất nhập khẩu 20% với xăng, 10% với dầu diesel và madút là 10%.
Việc này tạo ra một khoảng vênh 5-10% tiền thuế với diesel và 10% với xăng giữa đầu vào (doanh nghiệp phải nộp cho ngân sách) và đầu ra (người tiêu dùng phải trả cho doanh nghiệp). Đây là khoản tiền mà các nhà buôn xăng dầu được hưởng suốt từ tháng 5/2015 đối với diesel nhập từ ASEAN và từ đầu năm 2016 đến nay với xăng nhập từ Hàn Quốc.
